زمانی که بحث پیدا کردن یک راهحل مسالمتآمیز برای جنگ داخلی سوریه به میان میآید، مسکو و واشنگتن بدون اعمال فشار بر یکدیگر، سعی میکنند خطوط ارتباطیشان را باز نگه دارند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه و همتای آمریکاییاش دونالد ترامپ، دوم ماه مه، یک گفتوگوی تلفنی داشتند که سومین مکالمهٔ تلفنی آنها از زمان انتخاب ترامپ در ماه نوامبر به ریاستجمهوری بود. نخستین تماس تلفنی آنها ۲۸ ژانویه، کمی بعد از تحلیف ترامپ و دومین گفتوگو، با فاصلهٔ کوتاهی پس از حملهٔ تروریستی مرگبار در سنتپترزبورگ، «پایتخت شمالی روسیه» انجام شد. ترامپ با تماس تلفنی دوم، یکی از نخستین کسانی بود که مراتب تسلیت خود را به مردم روسیه ابراز کرد. این مکالمات هر دو تا حد زیادی حول راههای مشترک مبارزه با تروریسم میچرخید، اما اساساً از ابراز یک «تعهد مشترک» برای انجام این کار، فراتر نرفت. پیشنهاد ترامپ در زمینهٔ «حمایت کامل دولت آمریکا برای واکنش به حمله [در سنتپترزبورگ] و اجرای عدالت در مورد عاملان آن»، در مسکو با نوعی خوشبینی محتاطانه، به این برداشت منجر شد که شاید بتوان به ایدهٔ پیشروی در مسیر مبارزه با تروریسم، همچنان امیدهایی داشت.
مکالمهٔ ۳۰ دقیقهای دوم ماه مه که بنابر گزارشها با تماس از سوی پوتین انجام شد، از این لحاظ درخور اهمیت بود که نخستین گفتوگوی آنها از زمان دستور ترامپ برای حملهٔ موشکی به پایگاه هوایی شعیرات در پاسخ به حملهٔ شیمیایی چهارم آوریل در سوریه بود که دولت سوریه را بهعنوان عامل آن متهم میکنند. حملات آمریکا موجب انتقاداتی در روسیه شد و در زمینهٔ همکاری آمریکا در موضوع سوریه و بهطور گسترده در منطقه، شک و تردید دیرینه را احیا کرد. بسیاری از هواداران ترامپ - عمدتاً در پارلمان روسیه - از این اقدام آمریکا شرمسار شده بودند و تلاش میکردند تا برای توجیه اینکه چرا در ابتدا به ترامپ امید زیادی بسته بودند، بهانههایی بیاورند. در کرملین نیز این احساس حاکم شده بود که ترامپ دارد بهتدریج به یک «رئیسجمهور جمهوریخواه عادی» تبدیل میشود، با تمام جوانب مثبت و منفی معمول آن برای مسکو.
رهبران آمریکا و روسیه سالهاست که از اینگونه برقراری ارتباط با یکدیگر، برای انتقال پیامهای سیاسی به مخاطبان داخلی خود استفاده میکنند. جای تعجب نیست که در بازخوانی آمریکا و روسیه از مکالمهٔ تلفنی اخیر، بر جنبههای یکسانی از مکالمه، تأکیدات متفاوتی گذاشته شده است، بهشکلی که گویی برای خلق یک تصویر جامع از مذاکرات، باید این دو بازخوانی را مکمل یکدیگر دانست. هرچند که دو رهبر در رابطه با کرهٔ شمالی نیز گفتوگو و در مورد همکاری مشترک «در زمینهٔ جستجوی راهحلهای دیپلماتیک برای حلوفصل جامع این مسئله» توافق کردند، اما بیانیههای رسمی هر دو طرف به روشنی نشان میدهد که سوریه، موضوع اصلی گفتوگو بوده است.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
