رفتن به محتوای اصلی

آزادی موصل، پایان کار داعش نخواهد بود

تاریخ ثابت کرده که شکست نظامی گروه‌های بنیادگرا مانند القاعده، به معنای پایان ایدئولوژی انان نیست و به همین صورت، داعش نیست با آزادی موصل ریشه‌کن نخواهد شد.

Iraqi Federal Police members hold an Islamic State flag, which they pulled down during fighting between Iraqi forces and Islamic State militants, in the Old City of Mosul, Iraq July 4, 2017. REUTERS/Ahmed Saad - RTX3A0D3

زیر آوارهای مناره‌ٔ «خمیده» در موصل، خرابه‌های مهم‌ترین مسجد شهر قرار دارد. مسجد تاریخی جامع النوری هشت قرن پیش توسط نورالدین زنگی ساخته شد. زنگی یک رهبر مسلمان قرون وسطی بود که راه را برای حکومت صلاح‌الدین ایوبی باز کرد تا با صلیبی‌ها بجنگد، بیت المقدس را در پی جنگ حطین در سال ۱۱۸۷ فتح کند و اسلام سنی را بر شیعه برتری دهد.

در آن زمان، سرزمین‌های مسلمانان به دست نیروهای صلیبی افتاده بود. رهبری مسلمانان ضعیف بود و میان سلسلهٔ عباسی در بغداد و فاطمی‌ها در قاهره، همچنین میان سایر حکومت‌های اسلامی از فارس تا موصل و حلب، تفرقه وجود داشت. اختلاف میان شیعیان و سنی‌ها در آن زمان به اوج رسید و زنگی نقشی مهم در نیرو بخشیدن به اهل سنت داشت. او حمدانی‌های شیعه را که بر نواحی موصل تا حلب حکمرانی می‌کردند، شکست‌ داد.

شهر موصل در طول تاریخ مکانی مهم از نظر جغرافیای سیاسی بوده است: مغول‌ها، تیموریان، عثمانی‌ها و ایرانی‌ها در قرن‌های گذشته این شهر را در اختیار داشتند یا تلاش می‌کردند که آن‌را تحت کنترل خود بگیرند. موصل در لغت به معنای «متصل کننده» است و به همین دلیل است که یاقوت الحموی، جغرافی‌دان و تاریخ‌نگار مشهور قرن دوازدهم، موصل را «دروازهٔ عراق، کلید خراسان و جاده‌ای به سوی آذربایجان» نامید.

حموی در کتاب خود با عنوان معجم البلدان نوشت: «من همواره شنیده‌ام که دنیا سه شهر بزرگ دارد: دمشق که دروازه‌ای به غرب است، نیشابور دروازه‌ای به شرق و موصل که متصل کنندهٔ غرب به شرق محسوب می‌شود.»

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish