امارات و نسخه بدیل شورای همکاری خلیج

امارات متحده عربی در حرکتی که برخی ناظران آن‌را تلاشی برای تضعیف امیر کویت می‌دانند، اعلام کرد که شراکتی جدید و جداگانه با عربستان سعودی منعقد می‌کند. این اظهارات روز چهارم دسامبر، تنها چند ساعت پیش از اجلاس شورای همکاری خلیج در کویت ابراز شد؛ اجلاسی که فقط دو ساعت پس از تشکیل متفرق شد و تنها دو رئیس کشور در آن حضور داشتند: امرای کویت و قطر. این اجلاس یکی از بدترین نشست‌های شورای همکاری خلیج تا به امروز محسوب می‌شود. مضاف بر این، تلاش‌های کویت برای میانجی‌گری در بحران شش‌ماههٔ قطر، بی‌نتیجه باقی ماند.

با ادامهٔ بحران قطر، شراکت جدید عربستان و امارات نمایندهٔ یک نسخهٔ جایگزین برای شورای همکاری خلیج است. با این حال، زود است اگر نتیجه بگیریم که این شراکت، جایگزینی برای یک سازمان منطقه‌ای خواهد شد که در سال ۱۹۸۱ توسط شش کشور عربی تشکیل شد. با این وجود، هدف از شراکت امارات و عربستان، این است تا به چیزی برسند که قرار بود شش کشور شورای همکاری با یکدیگر به آن دست یابند: ارتقاء سطح همکاری نظامی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی.

تشکیل این شراکت جدید، به‌راستی نشانگر ائتلاف نزدیک عربستان و امارات است. همان‌گونه که محمد بن زاید، ولی‌عهد ابوظبی اشاره کرده است، امارات متحده عربی و پادشاهی سعودی «فراتر از پیوندهای دیپلماتیک عادی رفته‌اند و می‌توانند یکی محسوب شوند.» در زمانی که بحران‌ها از هر سو خاورمیانه را فرا گرفته‌اند و تهدیدهای امنیتی به نقاط بی‌شماری تعمیم یافته‌اند، ابوظبی و ریاض مسائل منطقه را از عینکی بسیار مشابه می‌نگرند. هر دو کشور بر مسائل امنیتی تمرکز کرده‌اند و در جایگاه مخالف ایران و قطر ایستاده‌اند. دو کشور تلقی مشابهی از تهدید گروه‌های بازیگر غیر دولت‌ها در منطقه دارند: حوثی‌های یمن، حزب‌الله، شبه‌نظامیان شیعهٔ تحت حمایت ایران در عراق و سوریه، و شعبات داعش و القاعده.

زاید با محمد بن سلمان که حاکم عملی عربستان سعودی است، روابط بسیار صمیمانه‌ای دارند که باعث شده تا ابوظبی و ریاض بیشتر به سمت یکدیگر مایل شوند. طی سال‌های اخیر اختیار تصمیم‌گیری نیز بیش از پیش زیر نظر زاید و شاهزاده محمد قرار گرفت و باعث شد که این دو رهبر سکان سیاست خارجی امارات و عربستان را به دست گیرند و آن‌را به سوی سیاستی قدرت‌مآبانه پیش ببرند.