Katar'da Şeyh Tamim bin Hamad bin Halife Al Thani’nin tahta geçişi, kolayca geçiştirilecek bir olay değildir. Tahtın el değiştirmesi, zamanlaması, Katar dış politikasında doğuracağı değişiklikler ve bu değişikliklerin Ortadoğu’ya etkisi bakımından önem taşımaktadır. Küçük Katar emirliğinin, bir önceki hükümdar Şeyh Hamad bin Halife Al Thani’nin 18 yıllık yönetimi sırasında bölgede önemli roller üstlendiği ortada.
Ufak nüfusuna rağmen Katar, üst düzey siyasi ve ekonomik toplantılara ev sahipliği yapmış, dünya standardında üniversitelerin merkezi haline gelmiştir. Bu tip atılımlar sayesinde Katar, ağırlıklı bir bölgesel aktör olmak için gereken meşruiyet ve itibarı kazanmıştır. Katar, bir yandan Afganistan, Sudan ve Lübnan gibi ülkelerde ihtilafların çözümünde arabuluculuk yapmış, bir yandan Arap ülkelerinde gerçekleşen devrimlerde öncü rol oynamış ve devrimcilere medya ve silah desteği sağlamıştır. Katar ayrıca Libya ve Suriye örneklerinde olduğu gibi İslamcı örgütlere de arka çıkmıştır.
Ekonomik gücü olmadan Katar bu denli ağırlık kazanamazdı. 500 trilyon metreküple dünyanın üçüncü büyük doğal gaz rezervlerine sahip olan Katar, yılda 77 milyon ton gaz üretiyor. Şeyh Hamad ve ekibi, emirliğin ekonomik gücünü artırmak için çift kulvarlı bir yol izledi: Bir yandan ülkenin petrol üretim altyapısını geliştirirken, diğer yandan dış yatırımlar yoluyla gelir kaynaklarını çeşitlendirdi. Sonuçta, ülkenin gayri safi yurt içi hasılası 29 milyar dolardan 200 miyar dolara yükseldi ve bu da Katar’ın uluslararası alandaki gücünün temel dayanağı oldu.
Bu imkânların yanı sıra, ülkenin başında ehil bir lider kadrosu vardı. Katarlı yöneticiler, İsrail’in boykot edilmesi ve İran'la ilişkiler gibi dış politika konularında Arapların geleneksel çizgisi ve ortak tutumundan ayrışmayı seçti. Katarlıların "bağımsızlık” diye tabir ettiği bu özgün yaklaşım, son yıllarda pek az gelişme kaydeden, durağan Arap dünyasında Katar’ı ön saflara taşıdı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.