İran-Mısır ilişkileri ısınıyor mu?

KAHİRE — Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat’ın 1979’da İsrail’le barış anlaşması imzalamasının ardından İran Mısır’la ilişkilerini kesti ve o tarihten bu yana iki ülkenin stratejileri, bağlantıları ve müttefikleri hep farklı oldu. Ancak Orta Doğu’da son üç yıldır yaşanan gelişmeler, iki tarafı da ilişkilerin gelişmesini engelleyen çok sayıdaki meseleyi çözmek için yeni stratejiler düşünmeye sevk ediyor.

Ortamın hareketlenmesine belki de ortak düşman ve iki ülke için de gerçek bir tehdit olan İslam Devleti’nin (İD) doğuşu vesile oldu. İran’ın eski dışişleri bakanı ve dini liderinin danışmanı Ali Ekber Velayeti Tahran’da Mısır basınıyla yaptığı görüşmede şu ifadeyi kullandı: “Mısır’sız Orta Doğu bir hiçtir, Mısır’ın yokluğunu başka hiçbir devlet dolduramaz.” Mısır’a yönelik bu açık siyasi iltifat, hem basında hem de siyasi yorumcular arasında merak uyandırdı.

Al-Monitor konuya ilişkin eski dışişleri bakan yardımcısı ve Mısır-İran Dostluk Derneği Başkanı Ahmet El Gamravi’nin görüşüne başvurdu. Gamravi, İD’in bir Amerikan ürünü olduğunu, ABD’nin komünizmi içeriden vurmak için radikal İslamcıları kullanma politikasının bir sonucu olarak ortaya çıktığını savundu. Gamravi’ye göre, bu örgütler ABD için de gerçek bir tehdit olmaya başlayınca “büyü büyücünün üzerine döndü” ve bu da ABD’yi strateji değişikliğine sevk etti.

Gamravi şöyle devam etti: “ABD, dünya siyasetinin başat aktörü olarak Mısır-İran yakınlaşmasına hep karşı çıktı. Çünkü bu onların menfaatine değildi. Aslında İran Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi ve Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek zamanında ilişkileri normalleştirmeyi öngören taslak kararlar hazırlanmıştı. Bunlar Kahire ve Tahran’da eşanlı açıklanacaktı. Fakat ABD Mübarek’e baskı yaptı ve bunlar askıya alındı. (...) Ancak bugün İD ve genel anlamda aşırıcılıkla mücadele bağlamında – ki bu tip yapılar yakında Amerikan toplumunun içinden de çıkabilir – İran ve Mısır’ın yakınlaşması ABD’nin menfaatinedir.”