Türkiye’deki anti-demokratik iklime son zamanlarda daha büyük tepki veren ve bazı Alman gazetecilerin, aktivistlerin Türkiye’de tutuklanmaları ile eleştiri dozunu yükselten Almanya Başbakanı Angela Merkel’in, Avrupa Birliği kurumlarını da tepkiye ortak edeceği ve bazı yaptırımlar deneyeceği biliniyordu. Nitekim bunlardan biri, AB’ye tam üyelik maratonunun önemli bir istasyonu olan ve kısaca GB diye adlandırılan Gümrük Birliği’nin derinleştirilmesi-geliştirilmesi çerçevesinde yaşandı. GB’nin güncellenmesine ilişkin resmi müzakerelerin Avrupa Komisyonu'nun Konsey’den yetki alması sonrası bugünlerde başlaması gerekiyordu. Merkel bu halkaya el attı.
Seçim kampanyası kapsamında YouTube'dan canlı yayına katılıp izleyicilerin sorularını yanıtlayan Merkel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile birçok görüş ayrılıkları olduğunu belirtirken, “Belki de iki yıl öncesinden daha fazla probleme sahibiz" diyordu. Gazeteci Deniz Yücel'in serbest bırakılması için ellerinden geleni yapmalarına karşın gelişmelerin "tatmin edici olmaktan uzak” olduğunu ifade eden Merkel şöyle devam ediyordu: "İşte bu nedenle de ‘Artık ilişkileri böyle devam ettiremeyiz' dedik". Merkel, daha fazla sertlik konusunda ise "Türkiye, Erdoğan ve hükümetinden oluşmuyor. Referandumda 'hayır' diyen yüzde 50 unutulmamalı" hatırlatmasını yapıyor.
Merkel’in Almanya’nın yaptırım kozlarını hatırlamaktan başlayıp GB kozuyla devam eden tepkisini, Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Antonio Tajani de paylaşıyor. Tajani, Avrupa'nın kalbini oluşturan temel değerleri korumak zorunda olduklarını söylerken Türkiye'nin Avrupa değerleriyle uyumlu olmadığını vurguluyordu. Tajani, "kırmızı çizgimiz" dediği idam cezasının yeniden getirilmesi durumunda Türkiye ile müzakerelere devam etmenin mümkün olmayacağı açıklamasını da yineledi.
Merkel ve AP’den GB ve müzakereler konusunda gelen tehditlere AKP rejiminin tepkisi gecikmedi. "Bu talihsiz bir açıklama” diyen AB Bakanı ve Başmüzakereci Ömer Çelik şöyle devam etti: “Bu mesele, Almanya ile Türkiye arasında son zamanlarda yükselen gerilimle ilgili bir meseledir. Almanya'nın bunu bir AB meselesi haline getirmesine AB kuruluşlarının izin vermemesi gerekir."
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.