Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın mayıstaki Londra ziyareti sırasında verdiği demeçlerde 24 Haziran seçimlerinin ardından geçilecek cumhurbaşkanlığı sisteminde ekonomik kararlarda daha merkeziyetçi olacağı, faiz indirme yoluyla enflasyonla mücadele edeceği, hatta Merkez Bankası’nın kararlarına daha çok müdahil olacağı yönündeki ifadeleri --ya da kimilerine göre gafları-- global para piyasalarının hop oturup hop kalkmasına yol açmıştı. Özellikle Merkez Bankası’nın bağımsızlığı konusuna hassas olan bu çevreler, Erdoğan’ın aşırı müdahale vaat eden konuşmasına tepkilerini saklamamışlardı.
Peki sonra ne oldu? Türkiye’de 4.40 TL dolayında seyreden 1 doların fiyatı kısa sürede 4.92 TL’ye kadar tırmandı. “Dolar 5 TL’lik psikolojik sınıra mı yaklaşıyor, neden Merkez Bankası TL faizlerini yükselterek duruma müdahale etmiyor?” feryatları sürerken Merkez Bankası 23 Mayıs akşamı gösterge faizini 3 puan gibi radikal bir artışla yüzde 16,5’e çıkardı. Bu kararın etkisiyle doların fiyatı 4.60 TL bandına kadar indi ve o seviyede oyalandı.
Bu kadar mı? Hayır. Beklenti dövize karşı TL’nin daha da güçlenmesiydi. Ama enflasyonun çift haneli olduğu bir ortamda nasıl olacaktı? Londra’daki para piyasaları bir kez daha ziyaret edildi. Bu kez Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek ile Merkez Bankası Başkanı Murat Çetinkaya Londra’da Merkez Bankası’nın elinin serbest olduğunu, 3 puan faiz artırmakla kalmayıp gerektiği zaman faiz artışını sürdürecekleri güvenini vermeye çalıştılar. Nitekim bu güvence, mayıs ayı enflasyon verisinin açıklandığı gün de kanıtlandı.
3 Haziran’da mayıs ayı tüketici enflasyonu yüzde 1,6 gibi dikkat çekici bir boyutta geldi. Bu, yıllık yüzde 12,2’lik bir enflasyon demekti. Ama daha ürkütücü olan üretici fiyatlarıydı. ÜFE yıllık yüzde 20’yi aşan boyutlara ulaşarak TÜFE’nin de önümüzdeki aylarda yıllık yüzde 15’leri bulabileceğinin işaretini verdi. Merkez Bankası Londra’da verdiği sözü unutmadı ve 7 Haziran’daki olağan para kurulu toplantısında faizleri 1,25 puan daha artırdı. Böylece iki hamlede faizler 4,25 puan artırılmış oldu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.