İranlı Sünniler Şiilerin çoğunlukta olduğu bir yerde yaşamlarını nasıl sürdürüyor? İran üzerine çalışan herkesin ortak sorusu bu. Zira Sünnilerin dini ayrımcılıktan mustarip oldukları, büyük kentlerde cami yapmalarına izin verilmediği ve ibadetlerini özgürce yapamadıkları söyleniyor. İran’ın Sünni nüfusu Araplar, Kürtler ve Türkmenler de dâhil geniş bir yelpazeden oluşuyor. Ben de Sünni Kürtlerin hayatlarını nasıl sürdürdüklerine ilk elden tanıklık etmek için İran’ın kuzeybatısındaki Sünni Kürt bölgelerini ziyaret ettim. Önce Bukan’da bir düğüne katıldım, ardından da Mahabad ve Sakız’a gittim. Bu, İran’ın geniş Kürdistan vilayetleri ile Batı Azerbaycan vilayetini kapsayan bölgeye ilk ziyaretimdi.
Bukan’a dağlık bir yoldan ulaşılıyor. Araç ilerledikçe daha çok dağ ile karşılaşıyoruz. Sanki ülkenin bütün gizemi bu dağların arkasında saklıymış da bizim oraya ulaşmanız imkânsızmış gibi bir hisse kapılıyoruz. Bukan’a vardığımızda vakit oldukça geç ama geleneksel bir kına gecesine denk geliyoruz.
Gelinin ailesinin yaşadığı evin sokağını dolduran misafirler şarkılar ve danslarla damadı bekliyorlar. Erkekler geleneksel Kürt giysileri içinde. Kadınlar ise -ki bazılarının başı açık- gelin ve damadın oturacağı masanın son rötuşlarını tamamlıyorlar. Gelinin sarı ve siyah elbiseler giyen kız kardeşleri ve arkadaşları kırmızı bindallısını giyerken geline yardım ediyorlar. Damadın gelişiyle sokak büyük bir eğlence mekânına dönüşüyor. Davulcu ve zurnacının eşlik ettiği yaşlı bir adam şarkı söylemeye başlıyor.
İlk izlenimim Bukan halkının düğünlerini dışarıdan bir müdahale olmadan, sokaklarda özgürce yapabildikleri yönünde. Tahran’da oturan genç bir öğrenci olan Bukanlı Lokman da resmi makamların bu tür kutlamalara saygı gösterdiklerini söylüyor. Lokman Al-Monitor’a şöyle konuşuyor: “Düğün ya da kutlama olduğunda memlekete geliyoruz. Geleneklerimize saygı gösterirler. Gördüğünüz gibi hiçbir yasak yok. Düğün de yarın kent merkezindeki büyük bir salonda yapılacak. İnsanlar oraya gidecek. Oradaki burada gördüğünüzden daha modern bir kutlama olacak.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.